را سرآمد بود تعيين فرمود « 1 » كه به همراهى سلطان على پادشاه محاربهء بايسنغر را رو به راه كرده مشاراليه حسب الفرمان سلطان على پادشاه را همراه داشته به استقبال لشكر بايسنغر متوجّه شد . و چون به كنار ارس « 2 » رسيد ، هجوم عساكر بايسنغر « 3 » نيز آن جانب [ 80 ] ارس را فرو گرفت و از هر دو طرف كنار آب را به توره و چپر ديوار كردند . چند روز آن دو لشكر حكايتى با يكديگر داشتند سفير به زبان تير تقرير مىنمودند « 4 » و از هيچ جانب باب فتحى بر چهرهء آرزو نمىگشودند . بالاخره چون همگان را معلوم شد كه مكث هر دو جانب عبث است و به هيچ‌گونه جمال مقصودى و روى بهبودى از پردهء غيب و حجاب لا ريب پرده‌گشا و چهره‌آرا نمىگردد ، هريك ازين دو لشكر عنان عزم به صوب مستقرّ خود معطوف داشته ميدان محاربه را باز پرداختند و تبريزيان علم به جانب تبريز و شيروانيان لوا به طرف شيروان افراختند . هم در خلال اين احوال بىمرور وقتى و اوانى بلكه در طىّ اندك زمانى كوسه حاجى بايندر حاكم اصفهان با رستم بيك اظهار خلاف كرده خطبهء دولت را به نام بايسنغر كرد و ميرزا بايسنغر نيز از شيروان نوبت ديگر در حركت آمده متوجّه شد . رستم بيك از بعضى دلاوران معركهء كارزار را به جانب كوسه حاجى به محاربه فرستاد و باز سلطان على پادشاه را با آيبه سلطان متوجّه محاربه « 5 » بايسنغر و شيروانيان ساخت و اين نوبت در موضع آهار « 6 » و مشكين تلاقى عساكر روى نمود و به حكم « الامور مرهوته باوقاتها « 7 » » كه دست تقدير الهى صحيفهء نورد عمر بايسنغر شد ، روز اقبال و صبح جاه و جلالش به شام و بال و نكال

--> ( 1 ) . و : « تعيين فرمود » ندارد . ( 2 ) . رود ارس : رودى است به طول هزار كيلومتر . رود مرزى ايران با ارمنستان و آذربايجان . در جنوب ارزروم نزديك سرچشمه فرات در تركيه از كوه هزار بركه ( بين گول‌داغ ) سرچشمه گرفته و پس از گذشتن از دامنه‌هاى شرقى آرارات و آذربايجان به درياى خزر مىريزد . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 3 ) . و : بايسنغريه . ( 4 ) . و : به زبان سفير تير تقرير مىنمودند . ( 5 ) . و : « محاربه » ندارد . ( 6 ) . آهار - اهر : از شهرهاى آذربايجان ميان اردبيل و تبريز واقع شده است . ( 7 ) . خزينة الامثال ، ص 40 ، كارها به وقت‌هاى خود گرو كرده شدند .